REKLAMA
poradniki dla pacjentów, książka, publikacja, Poradnik dla pacjentów urologicznych, ntm, urologia, układ moczowo-płciowyporadniki dla pacjentów, książka, publikacja, Poradnik dla pacjentek ginekologicznych, NTM, OAB, ginekologia, układ moczowo-płciowy

Co jest refundowane?

Leczenie farmakologiczne nietrzymania moczu

Zespół pęcherza nadreaktywnego (ang. overactive bladder – OAB)

W ramach I linii farmakologicznego leczenia zespołu pęcherza nadreaktywnego w Polsce refundowane są jedynie dwie substancje: solifenacynatolterodyna w postaci szesnastu leków (dwanaście na bazie substancji czynnej solifenacyny oraz sześć na bazie substancji czynnej tolterodyny) przy 30% odpłatności pacjenta (stan na 1.09.2021).

SUBSTANCJA CZYNNAWSKAZANIENAZWA LEKU
SolifenacynaZespół pęcherza nadreaktywnegoAdablok
Afenix
Beloflow
Silamil
Solifenacin Stada
Solifurin
Solinco
Soreca
Uronom
Vesisol
Vesoligo
Zavesin  
TolterodynaZespół pęcherza nadreaktywnego potwierdzony badaniem urodynamicznymDefur
Urimper
Uroflow SR
Titlodine
Tolzurin
Uroflow

Liczba refundowanych substancji czynnych nie zmieniła się od utworzenia listy w 2011 roku. Dodatkowo od 1 września 2020 roku z listy leków refundowanych usunięto lek oryginalny Vesicare zawierający substancję czynną solifenacynę. Warto przypomnieć, że lek Vesicare znajdował się na niej nieprzerwanie od 2011 roku.

W polskim systemie refundacyjnym nadal brakuje preparatów farmakologicznych nowszej generacji, jak Betmiga (mirabegron), stosowanych w II linii leczenia OAB. W chwili obecnej Polska jest jedynym krajem Unii Europejskiej, który nie refunduje II linii leczenia w zespole pęcherza nadreaktywnego.

Od 1 marca 2021 roku leki zawierające substancję czynną solifenacynę oraz substancję czynną tolterodynę zostały wpisane na listę leków dla seniorów (lista 75+) i objęte 100% refundacją dla pacjentów z zespołem pęcherza nadreaktywnego, którzy w dniu wystawienia recepty ukończyli 75. rok życia.

Oprócz wyżej wymienionych leków w refundacji znajdują się również inne leki pomocne w leczeniu OAB czy nokturii (przy czym  refundowane są one w innych wskazaniach). Szczegóły przedstawia tabela poniżej.

SUBSTANCJA CZYNNAWSKAZANIENAZWA LEKU
OksybutyninaStwardnienie rozsianeDitropan
Driptane
DesmopresynaPierwotne izolowane moczenie nocne u pacjentów powyżej 6 roku życia z prawidłową zdolnością zagęszczania moczu po udokumentowaniu nieskuteczności 1- miesięcznego postępowania wspomagającego i motywującegoMinirin Melt

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Część pacjentów z wysiłkowym nietrzymaniem moczu decyduje się na farmakoterapię, pomimo, że żaden z leków badanych pod kątem stosowania w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu nie był na tyle bezpieczny i skuteczny, aby uznać go za terapię pierwszego rzutu. W takich przypadkach niektórzy lekarze zalecają stosowanie poza zarejestrowanymi wskazaniami trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (imipraminy), inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny lub agonistów receptorów adrenergicznych alfa i beta (efedryna, pseudoefedryna, midodryna, fenylopropanolamina), powodujących wzrost napięcia zwieracza wewnętrznego. Nie są one jednak refundowane we wskazaniu wysiłkowego nietrzymania moczu.

W przypadku kobiet zastosowanie ma także estrogenoterapia stosowana dopochwowo. Celem jej stosowania jest łagodzenie objawów wysiłkowego NTM. Ta terapia również nie jest refundowana.

Innym środkiem farmakologicznym stosowanym w leczeniu farmakologicznym jest duloksetyna. Lek ten jest stosowany głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych. W takim właśnie wskazaniu figuruje na liście leków refundowanych.

SUBSTANCJA CZYNNAWSKAZANIENAZWA LEKU
DuloksetynaLeczenie dużych zaburzeń depresyjnychDepratal
Dulofor
Duloxetine+pharma
Duloxetine
Mylan
Duloxetine Zentiva
Dulsevia
Dulxetenon
Dutilox  

Leczenie zabiegowe nietrzymania moczu

Zespół pęcherza nadreaktywnego

Toksyna botulinowa

Od 1 września 2015 roku w ramach programu lekowego „Leczenie neurogennej nadreaktywności wypieracza (ICD-10: N31)”, refundacją objęta została toksyna botulinowa typu A we wskazaniu: nietrzymanie moczu u pacjentów dorosłych z nadreaktywnością mięśnia wypieracza pęcherza moczowego o podłożu neurogennym, po stabilnych urazach rdzenia kręgowego poniżej odcinka szyjnego oraz u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym.

Ponadto istnieje możliwość skorzystania ze świadczenia polegającego na ostrzyknięciu ściany pęcherza toksyną botulinową w ramach refundacji szpitalnej – tzw. jednorodnej grupy pacjentów (JGP). Można ją realizować w szpitalnych oddziałach urologicznych i ginekologicznych.

Neuromodulacja nerwów krzyżowych

Od 1 kwietnia 2019 roku neuromodulacja krzyżowa jest w pełni dostępna w refundacji jako świadczenie gwarantowane w szpitalnych oddziałach urologicznych i ginekologicznych. Procedura jest dwuetapowa, co pozwala efektywniej kwalifikować pacjentów do ostatecznej implantacji.

Aktualnie 7 placówek szpitalnych jest przygotowanych do wykonywania zabiegów neuromodulacji krzyżowej (2 ginekologiczne i 5 urologicznych) – stan na 1.09.2021.

neuromodulacja, placówki szpitalne, neuromodulacja krzyżowa, leczenie NTM, Bydgoszcz, Kraków, Łódź, Warszawa

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Leczenie zabiegowe

Od lat najczęściej wykonywanym typem zabiegu w wysiłkowym nietrzymaniu moczu są operacje z użyciem polipropylenowych taśm syntetycznych, tzw. operacje TOT (ang. trans obturator tape) w przypadku pierwotnego nietrzymania moczu lub operacje TVT (ang. tension free vaginal tape) w przypadku nawrotowego nietrzymania moczu. Operacje wszczepienia taśm stanowią metodę leczenia nietrzymania moczu w pełni finansowaną przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Wykonanie ich jest możliwe w wielu placówkach szpitalnych w Polsce, posiadających oddziały urologiczne lub ginekologiczne.

Należy jednak pamiętać o tym, aby leczenie zabiegowe nie było leczeniem I rzutu.

Inne metody leczenia zabiegowego, takie jak np. wypełniacze (ang. bulking agents) lub laseroterapia nie są w Polsce refundowane.

Inne operacje

U kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu istnieje możliwość zastosowania innych metod leczenia operacyjnego. Opierają się one na zasadzie przywrócenia prawidłowego, wysokiego, załonowego położenia połączenia cewkowo-pęcherzowego z jego stabilizacją.

Do zabiegów operacyjnych zalicza się zatem:

U mężczyzn z wysiłkowym nietrzymaniem moczu można zastosować z kolei ostrzyknięcie okołocewkowe, męskie taśmy lub sztuczny zwieracz cewki moczowej. Operacje te są w Polsce refundowane.

Inne operacje stosowane bez względu na rodzaj nietrzymania moczu

Leczenie operacyjne jest w całości refundowane w ramach gwarantowanych świadczeń szpitalnych i obejmuje m.in.:

Fizjoterapia dna miednicy

Jedną z istotnych metod leczenia jak i profilaktyki nietrzymania moczu bez względu na rodzaj jest fizjoterapia dna miednicy.

W Polsce żadna forma leczenia wchodząca w zakres fizjoterapii urologicznej lub uroginekologicznej nie jest refundowana przez NFZ. Nie odnotowano również jakichkolwiek sygnałów o prowadzonych pracach na rzecz zmiany tego stanu.

Brak finansowania tego typu metody leczenia nie oznacza jednak, że chorzy w ogóle nie mają do niej dostępu. Zainteresowani i posiadający zlecenie lekarskie mogą skorzystać z fizjoterapii, finansując ją z własnych środków lub korzystając z programu ćwiczeń organizowanych w ramach organizacji pozarządowych (od wielu lat regularne zajęcia z elementami ćwiczeń mięśni dna miednicy mniejszej odbywają się w oddziałach wojewódzkich Stowarzyszenia Osób z NTM „UroConti”) lub placówek komercyjnych.

Środki absorpcyjne

Zasady refundacji środków chłonnych reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2019 roku.

Narodowy Fundusz Zdrowia dofinansowuje pięć rodzajów środków absorpcyjnych:

Osobom cierpiącym na nietrzymanie moczu w ramach refundacji, po spełnieniu kryterium chorobowego, przysługuje do 90 sztuk produktów chłonnych miesięcznie (tj. 3 szt. na dobę) przy 30% dopłacie pacjenta oraz limicie cenowym 90 zł na miesiąc. Z kolei osoby z chorobą nowotworową mają prawo do 100% refundacji do 90 sztuk środków absorpcyjnych przy limicie cenowym 77 zł na miesiąc.

Kryteria refundacji

Warto nadmienić, że pomimo wielokrotnie zgłaszanych w ramach konsultacji społecznych postulatów środowisk pacjentów, dotyczących ujednolicenia kryterium chorobowego uprawniającego do refundacji środków absorpcyjnych, nietrzymanie moczu w dalszym ciągu jest kryterium chorobowym uprawniającym do refundacji tylko warunkowo – pacjent z NTM musi jednocześnie mieć jedną z chorób współistniejących, wymienionych w rozporządzeniu, do których należą:

Kryteria refundacji środków absorpcyjnych w Polsce uniemożliwiają m.in. osobom z wysiłkowym NTM otrzymanie refundacji na produkty chłonne.

Indywidualny dobór środka absorpcyjnego

Warto zauważyć, że obowiązujący obecnie w Polsce system zaopatrzenia w refundowane wyroby medyczne, w tym środki absorpcyjne, umożliwia pacjentowi lub jego opiekunowi indywidualny wybór optymalnego do potrzeb chorego rodzaju środka absorpcyjnego.

W refundacji dostępnych jest pięć rodzajów środków absorpcyjnych: wkłady anatomiczne (urologiczne), majtki chłonne, pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne oraz podkłady.

Zgodnie z cennikami refundowanych środków absorpcyjnych czterech głównych producentów (Abena, Essity, Paul Hartmann, TZMO), pacjenci mogą skorzystać z ponad dwustu pięćdziesięciu różnych produktów chłonnych, biorąc pod uwagę dostępne rodzaje oraz rozmiary. Decyzja co do wyboru rodzaju, marki i rozmiaru produktu chłonnego należy więc wyłącznie do pacjenta i/lub jego opiekunów.

UWAGA!

Od 1 grudnia, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie zaszły zmiany w refundacji środków chłonnych.

Poniżej tabele prezentujące zmiany jakie wejdą w życie z dniem 1 grudnia 2021 roku:

Cewniki urologiczne

Refundacji podlegają cewniki urologiczne do 4 sztuk lub w równowartości ich kosztu cewnik silikonowy. Limit finansowania ze środków publicznych wynosi 4 zł za szt. przy odpłatności pacjenta w wysokości 30%.

Cewniki jednorazowe urologiczne do 180 sztuk miesięcznie lub w równowartości ich kosztu jednorazowe hydrofilowe cewniki urologiczne – w tym przypadku limit finansowania wynosi 0,80 zł za szt. przy odpłatności pacjenta w wysokości 30 %.

UWAGA!

Od 1 grudnia, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie zaszły zmiany w refundacji cewników urologicznych

Poniżej tabele prezentujące zmiany jakie wejdą w życie  z dniem 1 grudnia 2021 roku.

Worki do zbiórki moczu

W przypadku chorób wymagających cewnikowania pęcherza moczowego, chorób wymagających stosowania cewników zewnętrznych i nadpęcherzowego odprowadzania moczu refundacji podlegają worki do zbiórki moczu z odpływem do 12 sztuk. Limit finansowania wynosi 6,50 zł za szt. przy odpłatności pacjenta 0%.

Przy nefrostomii  (z wyłączeniem jednoczesnego zaopatrzenia w worki do zbiórki moczu z odpływem do 12 sztuk) możliwa jest refundacja worków do zbiórki moczu w ilości do 12 sztuk w przypadku nefrostomii lub w równowartości ich nabycia inny sprzęt urologiczny (np. cewniki urologiczne, paski mocujące itp.). Tutaj limit finansowania wynosi z kolei 120 zł przy odpłatności pacjenta 0%.

Produkty stomijne

Obowiązują 3 kryteria przyznawania: stomia na jelicie cienkim, stomia na jelicie grubym oraz urostomia.

Refundacji podlegają worki stomijne samoprzylepne jednorazowego użycia w ilości do 90 sztuk w systemie jednoczęściowym lub w równowartości ich kosztu worki i płytki w systemie dwuczęściowym lub inny sprzęt stomijny: zestawy irygacyjne, nocne zbiorniki na mocz, pasty, pudry oraz paski, półpierścienie, pierścienie o właściwościach uszczelniających lub gojących, produkty usuwania sprzętu stomijnego lub do ochrony skóry wokół stomii.

Limity finansowania miesięcznego wynoszą kolejno:

przy odpłatności pacjenta na poziomie 0%.

Ustawa „Za życiem”

Od 2016 roku obowiązuje ustawa o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” zapewniająca pomoc rodzinom wychowującym dzieci i młodzież do 18. roku życia, z ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem albo nieuleczalną chorobą zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu.

Beneficjenci ustawy mają prawo między innymi do:

Ustawa o wsparciu osób niepełnosprawnych

Od 1 lipca 2018 roku obowiązują przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach wspierających osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawa został uchwalona w odpowiedzi na prowadzony w Sejmie protest opiekunów osób niepełnosprawnych i ich dorosłych podopiecznych.

Ustawa wprowadziła cztery kluczowe dla pacjentów zmiany:

Dofinansowania z PFRON

Pacjenci z nietrzymaniem moczu wymagający zaopatrzenia w wyroby chłonne mogą ubiegać się o zwrot kosztów ich zakupu do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) lub Miejskiego/Gminnego  Ośrodka Pomocy Społecznej (OPS).

Organy te dysponują środkami Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), które mogą być wykorzystane na zwrot kosztów poniesionych przez osobę niepełnosprawną.

O dofinansowanie mogą się ubiegać osoby:

  1. Posiadające zaświadczenie o niepełnosprawności.
  2. Spełniające kryterium dochodowe, gdzie przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony na kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wnioski, nie przekracza kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym i 65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej.

Przy czym należy podkreślić, że środki są zwracane dopiero po zakupieniu danego produktu w ramach przysługującej refundacji NFZ. Nie jestem pewny czy nadal tak to wygląda w świetle przejście na eZWM

Chcąc uzyskać dofinansowanie z PFRON należy złożyć następujące dokumenty do PCPR-u lub OPS-u:

  1. Wniosek o przyznanie dofinansowanie wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
  2. Oświadczenie o miesięcznych dochodach osoby niepełnosprawnej w przeliczeniu na jednego członka rodziny
  3. Kopię zlecenia na wyroby medyczne.
  4. Fakturę potwierdzającą zakup danego wyrobu.

Pacjent może uzyskać następujące dofinansowanie ze środków PFRON-u:

Programy lekowe

W celu refundacji nowoczesnych i drogich terapii zostały stworzone programy lekowe, do których kwalifikowani są pacjenci zazwyczaj w zaawansowanym stadium choroby.

W schorzeniach układu moczowo-płciowego występują programy lekowe w zakresie leczenia:

Wykaz wszystkich programów lekowych dostępny jest na stronie www.gov.pl.

REKLAMA
Skip to content