Rak szyjki macicy jest jednym z niewielu nowotworów, którym można skutecznie zapobiegać dzięki odpowiedniej profilaktyce. Specjaliści podkreślają, że dostępne dziś szczepienia przeciw HPV oraz nowoczesne badania przesiewowe pozwalają wykryć zagrożenie na bardzo wczesnym etapie, jeszcze zanim rozwinie się choroba. Mimo to w Polsce każdego roku tysiące kobiet słyszy diagnozę, a wiele z nich przegrywa walkę z nowotworem.
W ostatnich latach w Polsce wprowadzono rozwiązania, które mają zwiększyć skuteczność profilaktyki raka szyjki macicy. Kobiety w wieku od 25 do 64 lat mogą korzystać z finansowanego przez NFZ programu badań przesiewowych opartego na teście HPV, natomiast młodzież objęta jest programem szczepień ochronnych przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego.
Zdaniem ekspertów obecnie największym wyzwaniem nie jest brak narzędzi diagnostycznych czy profilaktycznych, lecz zachęcenie większej liczby osób do korzystania z dostępnych możliwości.
– Rak szyjki macicy to choroba, która praktycznie mogłaby nie występować, gdybyśmy korzystali z narzędzi, jakie mamy. To jeden z nielicznych nowotworów, którego przyczynę znamy i potrafimy jej skutecznie przeciwdziałać dzięki szczepieniom oraz badaniom przesiewowym. Teraz musimy zacząć z tych możliwości powszechnie korzystać – mówi dr Wojciech Homola, specjalista położnictwa i ginekologii.
Coraz większą rolę w profilaktyce raka szyjki macicy odgrywa test HPV, który pozwala wykryć obecność wirusa odpowiedzialnego za rozwój większości przypadków tego nowotworu. Eksperci wskazują, że badanie to cechuje się wyższą czułością niż tradycyjna cytologia i umożliwia wcześniejsze wykrywanie kobiet znajdujących się w grupie podwyższonego ryzyka.
W przypadku ujemnego wyniku kolejne badanie można wykonać dopiero po kilku latach. Jeśli natomiast test wykaże obecność wirusa HPV, z tej samej próbki wykonywana jest dodatkowa diagnostyka, która pozwala określić dalsze postępowanie.
– Cytologia klasyczna to badanie opracowane w latach 40. ubiegłego wieku. Dziś dysponujemy znacznie nowocześniejszymi technologiami. Test HPV staje się podstawowym badaniem przesiewowym, a cytologia płynna pełni rolę badania uzupełniającego. To rozwiązanie pozwala wykrywać zagrożenie znacznie skuteczniej i daje kobietom większe bezpieczeństwo – podkreśla dr Homola.
Specjaliści zwracają uwagę, że istotnym elementem skutecznej profilaktyki jest również ułatwienie dostępu do badań kobietom, które z różnych powodów nie korzystają regularnie z wizyt ginekologicznych. W wielu krajach coraz większą popularność zdobywają rozwiązania umożliwiające samodzielne pobranie materiału do badania HPV, tzw. self-sampling.
Takie działania pozwalają dotrzeć do osób, które do tej pory pozostawały poza systemem profilaktyki, a tym samym zwiększają szanse na wcześniejsze wykrycie zmian przednowotworowych i skuteczne leczenie.
Eksperci podkreślają, że połączenie szczepień przeciw HPV z nowoczesnymi badaniami przesiewowymi daje realną szansę na znaczące ograniczenie liczby zachorowań i zgonów z powodu raka szyjki macicy. Warunkiem powodzenia jest jednak większa świadomość społeczna oraz regularne korzystanie z dostępnych programów profilaktycznych.
Źródło: Rynek Zdrowia